Nazilli'de Yaşam

Uzun ve Sağlıklı Yaşam Nazilli'de, Nazilli "Uzun ve Sağlıklı Yaşam Merkezi " Olma Yolunda... Nazilli'yi Dünya Tanıyacak... Herkes Nazilli'den Bahsedecek...

Nazilli'de Yaşam Tarzı - Uzun ve Sağlıklı Yaşam Diyarı Nazilli

Ana sayfadaki haberimizde gördüğünüz gibi Akdeniz Üniversitesince yapılan araştırma sonuçlarına göre Türkiye’de en uzun yaşamın Nazilli ve Çevresinde olduğu görülmektedir.

Nazilli’nin 100 yaşındaki genç kızlarından biri olan Kübra hanım yaşam enerji sini nereden alıyor. Basında yayınlanan haber, video ve görüntülere (FOX ve diğer haberler) göre Prinç’den, Et’ten, Hamur’dan uzak duruyor. Sebzeleri çiğ çiğ yiyor . Neşeli, biraz argo hatta rahat konuşmayı seviyor. Zeytin, Zeytinyağı ve yoğurt yiyor. Sabah kahvaltısında 30 zeytin yediğini belirtiyor. (Tane halinde olmuş zeytinin aşırı yenmesinin kolestrolü arttırdığı bilinen bir gerçek bu nedenle uzmanlar ve doktorlar sabah kahvaltısında 5-6 zeytin öneriyor. Demek ki biraz bünye ve başka faktörler var veya birlikte yedikleri kolestrolü azaltıcı gıdalar.)

Tabii bunlar kısa bilgiler, oysa uzun ve sağlıklı yaşamak başlı başına bir kültür ve enine boyuna incelenmesi gereken bir konu. Bu konulara geçmeden önce biraz Nazilli’yi tanıyalım. Bu arada Türkiye’nin Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgesinde de Uzun ve Sağlıklı Yaşam Şartlarının bulunduğunu ve bu bölgelerde ki insanların uzun süre ve sağlıklı olarak yaşadıklarını belirtelim. Araştırmanın esas aldığı ortalama yaşam süresidir.

Nazilli Nerededir. Konumu, İklimi, yaşam şartları ve tarzları nelerdir.

Nazilli Konumu:

Nazilli, Türkiye’nin batısında Ege Bölgesinde, Aydın il sınırları içerisinde, Aydın’ın batı kısmında yani Denizli ili tarafında,Aydın-Denizli Karayolu (E-87) üzerinde, Büyük Menderes Nehrinin Suladığı bir ovada (Büyük Menderes Ovası) bulunmaktadır. Aydın’a 40 Km. Denizli’ye 80 km.dir. İzmir-Denizli Tren Yolu Nazilli içerisinden geçmekte, yine Aydın’a kadar tamamlanan yeni İzmir-Denizli Otaban yolu Nazilli ‘den geçmektedir. Çevre İl ve ilçelerle ulaşım yönünden bir sıkıntı bulunma makta, 24 saat ulaşım sağlanabilmektedir. İzmir'e 120-130 km ve 1,5 saat mesafededir.

Haritalardan ve Google Earth’ den yerini belirleyebilirsiniz.

maps.google.com / Harita-Uydu-Arazi

Nazilli Nüfus ve Nüfus Yapısı:

1831 tarihinde Aydın iline bağlı İlçe olan Nazilli’nin yüzölçümü 664 km2’dir. 2008 nüfus sayımına göre ilçe merkezinin nüfusu yakın beldelerin ilçe merkezi hudutları içine alınması ile birlikte 130.000, 3 belde ve 60’a yakın köyü ile birlikte nüfusu 190.000 civarındadır.Bu özellikleriyle uzun bir süreden beri İl olması için çalışmalar yapılmaktadır.

Nazilli ile bütün belde ve köyleri hakkında bilgi bulableceğiniz adres:

Nazilli Belediyesi

NAZİLLİ İKLİM VE BİTKİ ÖRTÜSÜ:

Nazilli, Ege bölgesi genelinde de hüküm süren Akdeniz İkliminin karakteristik özelliklerini taşır.
İlçede iç kesimlere kadar etkili olan iklim Akdeniz İklimidir. Yazlar sıcak ve kurak kışlar ılık ve yağışlıdır.
En sıcak ay ortalaması 27-28°C , en soğuk ay ortalaması 8-10 °C dir.
Yıllık ortalama 17-18°C dir.Kar yağışı ve don olayı çok ender görülür.En fazla yağış kışın , en az yağış yazın düşer. Kışın görülen yağışlar Cephesel kökenlidir. Yıllık yağış miktarı yükseltiye göre değişir. Ortalama 600-1000 mm arasındadır.

Maki bitki örtüsü:

Bitki örtüsü maki dediğimiz bodur bitki topluluğudur. Maki; mersin, defne, kocayemiş, zeytin, zakkum, keçiboynuzu, kermez meşesi vb bitkilerden oluşur. Yüksek yerlerde ormanlar vardır (kızılçam ormanları) . Akdeniz iklimi güneyden kuzeye doğru enlemin, batıdan doğuya doğru da yükseltinin etkisiyle bozulur. Yine bölgenin karakteristik özelliği olan denize dik olarak uzanan dağların etkisiyle deniz havası ve iklimi iç kesimlere kadar ulaşır. Yüksek dağlık kesimler ovaya göre daha serin, kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer. Bitki örtüsü yer yer bozkırdır. Eteklerde ve yükseklerde yine yer yer Çalılık alanlar,Palamut, Meşe, Çam ormanları, Dışbudak ile Ardıç gibi ağaçlar, Eğreltiotu kaplı alanlar ve yaylalar vardır.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bknz. Wikipedi.org

Nazilli Tarihi:

Nazilli, Ege Bölgesinin eski yerleşim merkezlerinden biridir. İlk yerleşim yeri Mastavra'dır. Burası Lidya'lılar tarafından kuruldu. Daha sonra buradan bugünkü Pınarbaşı Mahallesi ve Çapahasan mahallesine göçler oldu. Bu iki yerde de bölgenin pazarları kuruldu. Pınarbaşı mahallesinin bulunduğu yere Yukarı Pazarköy, Çapahasan ve Dumlupınar mahallesinin bulunduğu yere ise Aşağı Pazarköy ismi verildi.
Persler İ.Ö. 546'da Lidya'lıları yenerek, Lidya devletine son verdiler.

Sonra Büyük İskender İ.Ö. 344 de Persleri yenerek bu toprakları Makedonya toprakları içerisine kattı. İskender'in ölümünden sonra kurulan Selovkoslar'ın eline geçen bölge daha sonra Roma İmparatorluğu'nun eline geçti. Bu dönemde ekonomik yönden kalkınmalar oldu.
Romalılar döneminde bu bölgede gelişmemiş yerlerde; yerli halk ve köleler için üretim merkezleri kurularak, buraların gelişmesi sağlandı.
Bu dönemde tahıl ekim alanları genişletildi. Üzüm, incir, zeytin, portakal ve pamuk üretimi yapıldı. Bunların verimlerinin artırılması ve yeni ürünlerin yetiştirilmesi için büyük çabalar gösterildi.

Roma İmparatorluğu İ.S. 395'da Doğu Roma İmparatorluğu ve Batı Roma İmparatorluğu diye ikiye ayrılınca Nazilli, Bizans İmparatorluğu sınırları içerisinde kaldı.

Menderes Vadisi, Bizans yönetiminin siyasi, dini ve kültürel yapılaşmayı başkent İstanbul yönünde yoğunlaştırması bu bölgede ticari ve ekonomik yönden sıkıntılara neden oldu.

Bizans döneminde burası Hıristiyanlık inancı yönünden önemli bir bölge haline geldi. Afrodisyas ve Harpasa ( Arpaz ) piskoposluk merkezi oldu.

Selçuklular 1176 yılında Miryakefalon savaşını kazandı.

Bu topraklar Selçukluların eline geçince Nazilli ve çevresinde yeni bir kültür ve uygarlık başladı.

Selçuklular döneminde bu bölgeye Oğuz boylarına bağlı Gökhan, Dağhan, Gedüklü, Haydarlı, Hocabeyli, Toygar, Alanyuntlu, Kireges, Bayındır, Kızıllar gibi Türk oymakları yerleşti.

Bu Türk oymakları dokumacılıkla uğraştıkları için pamuk üretimine önem verdiler. Pamukçuluğu geliştirdiler.
Muğla çevresinde kurulan Menteşe Beyliği 1280 yılında Nazilli ve çevresini ele geçirdi. Daha sonra Aydınoğulları Nazilli'yi kendi topraklarına kattı.Nazilli 5 sene Aydınoğulları devletinin başkentliğini yapmıştır.

1390 yılında Yıldırım Beyazıt Nazilli ve yöresini Osmanlı topraklarına kattı.

1402 yılında Timur, Yıldırım Beyazıt'ı Ankara savaşında yenince Nazilli ve çevresi Timur'un eline geçti. Daha sonra Timur bu bölgeyi Aydınoğullarına bıkaktı.

Çok geçmeden ikinci Murat Anadolu'daki isyanları bastırdıktan sonra Nazilli ve çevresini tekrar Osmanlı egemenliği altına aldı.

Nazilli'ye ismini veren Nazlı Kız Efsanesi

Aydın Sancak Beyi Süleyman Bey'in, Osman isminde yakışıklı, delikanlı bir oğlu vardı. Osman Bey vergi işlerine bakardı. Bir gün Osman Bey, vergi toplamak için Pazarköy'e geldi. Bu köyün ileri gelenlerinden Ahmet Ağa'nın evine misafir olur. Ahmet Ağa'nın, Nazlı isminde çok da güzel bir kızı vardı. Osman Bey Nazlı'yı görür ona aşık olur. Nazlı'da onu sever. Nazlı'yı babasından istetir. Ahmet Ağa kızı vermez. Nazlı, Osman Bey'siz yapamaz. Ona kaçar. Ahmet Ağa bu olaya dayanamaz zehir içer ölür. Nazlı babasının ölüm haberini alır almaz Pazarköy'e gelir. Babasının ölümüne kendisinin sebep olduğunu düşünerek bu acıya dayanamaz kendisini Menderes ırmağına atar ölür. Ölüm haberini alan Osman Bey Pazarköy'e gelir. Nazlı'nın acısına dayanamaz o da kendisini Menderes Irmağı'na atarak ölür. İkisini aynı mezara koyarlar, kimsenin bilmediği bir yere gömerler. Bundan sonra Pazarköy'ün ismi Nazlı Köy, Nazlı il, sonra da Nazilli olur.

Nazilli Özgün Yönleri:
Nazilli Basması deyiminin yayılmasına sebep olan, açılışı Atatürk tarafından yapılan Sümerbank Basma Fabrikası, özelleştirme furyası arasında kaynayarak kapanmış gitmiştir. Ulu Ağaçlar ile dolu kampüsü, Adnan Menderes Üniversitesi İşletme Fakültesi olarak kullanılmaya devam ederken, ağaçlar arasındaki villalardan oluşan "lojmanlar" yıkılarak o alan park haline getirilmiştir.

Her ne kadar Pamuk, İncir, Üzüm üçlemesinin şehrin sembolü olduğu hep söylense de, Nazilli Pidesi'nin yerini tutacak bir başka "şey" henüz yaratılmamıştır.

Yemeden anlaşılmayan bu lezzetin yarattığı bağımlılık yüzünden, Nazilli ile hiç ilgisi olmamasına rağmen geçerken tesadüfen yedikten sonra müdavimi olan, düzenli Nazilli'ye pide yemeye giden vatandaşlarımız mevcuttur. Nazilli'de doğup büyüdükten sonra başka şehirlerde yaşayanların da Nazilli Pidesi, Sütman ayranı, Madran Gazozu/suyu, Aksu domatesi vb. tadlardan uzak kaldıkları için mutsuz bir hayat sürdükleri anlatılır.
Sanayide son dönemde adından söz ettiren Nazilli , tüm dünyaya mal olmuş bazı markaları ile ilçede istihdam sunmaktadır. SÜTMAN, SARTEL KABLO, UĞUR DERİN DONDURUCU, UĞUR MONDİAL, VESTEL, SELKİM VB...

özellikle Nazillide süt ve süt ürünleri üreten SÜTMAN geçmişten beri Nazilli'nin tüm Türkiye'deki ticaret gururu haline gelmiştir
Kar Helvası olarak adlandırılan rendelenmiş buz ve şerbet ile yapılan özgün yaz içeceği diğer güney yörelerinin benzer içeceklerini andırır.
Bknz. Wikipedi.org

----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Aşağıda ayrıntılı olarak anlatılacağı üzere Nazilli’nin Portakal, Mandalina, Turunç, Limon gibi Narenciye ürünlerini, İncir ve diğer envai çeşit meyve ve sebzelerini, bir de süt ve süt ürünleri üretimi yapan ÖR-KOOP’u unutmamak gerekir. Son yapılan çalışmalarda ilçenin JEOTERMAL ENERJİ yönünden zengin olduğu da görülmektedir.

Nazilli’de Sanayi ve Ticaret :

Günümüzde Nazilli içinde sosyal tesisileride olan büyükçe bir sanayi sitesine sahiptir.Özgün Yönleri bölümünde belirtildiği gibi Pamuk üretiminin önemli merkezlerinde olan Nazilli bir zamanlar devlet eliyle işletilen Nazilli SÜMERBANK Basma fabrikası ile bölge ve türk tekstiline, sanayi ve ticaretine önemli katkılar sağlayan bir ilçedir. Bu gün için burası Aydın Adnan Menderes Üniversitesine bağlı fakülte ve yüksekokul olarak kullanılmaktadır.
Sanayide son dönemde adından söz ettiren Nazilli , tüm dünyaya mal olmuş bazı markaları ile ilçede istihdam sunmaktadır. SÜTMAN, SARTEL KABLO, UĞUR DERİN DONDURUCU, UĞUR MONDİAL MOTORSİKLET FABRİKASI, VESTEL, SELKİM VB...

Uzun Çarşısı Nazilli’nin önemli ticaret Merkezidir. Ülke genelinde faaliyet gösteren RODİ, LCW, KOTON, SEVEN HILL, ARÇELİK, BEKO, VESTEL, PROFİLO gibi firmaların bayii ve şubeleri dahil pek çok magaza, market ve dükkanda noluşan çarşıda Beyaz Eşyadan - Tekstile, Elektronik ürünlerden-Kuyumculuğa, Spot Ürünlere kadar tüm ürünleri bu çarşıda bulmak mümkündür.

TANSAŞ, MİGROS, BİM, GÜN, PEHLİVANOĞLU gibi marketlerin Şubeleri ilçenin değişik yerlerinde hizmetlerini sürdürmektedir.
Nazillide süt ve süt ürünleri üreten SÜTMAN geçmişten beri Nazilli’nin tüm Türkiye’deki ticaret gururu haline gelmiştir. ÖR-KOOP’unda önemli faaliyetleri bulunmaktadır.

Nazilli’de Ticaret Odası Bulunmaktadır. Nazilli Ticaret Odası Nazilli Ticaret Borsası

Zeytin ve Zeytinyağı İşletmeciliği, İncir İşletmeciliği, Küçük çaplı Pamuk işletmeciliği gibi sanayi ve ticari faaliyetler yapılmakta, yörede yetişen ürünleri işlemek için kurulmuş tesis ve işletmeler bulunmakta. Nazilli Pamuk İşletme ve Araştırma Enstitüsü faaliyetini sürdürmektedir.

Bunların yanında yörede Yonca, Susam, bazı dağ köylerinde Tütün üretimi ve ticareti yapılmaktadır. Ovalarında şifalı bitki olarak bilinen Kepere, Meyan Kökü gibi şifalı bitkiler bolca mevcuttur. Ancak, Meyan Kökü ticaretteki eski önemini yitirmiştir.

Nazilli’de Tarım ve Hayvancılık :

Nazilli’ de Yetişen Meyveler :

Zeytin, İncir, Portakal, Mandalina, Turunç, Limon gibi Narenciye Ürünleri (Narenciye ürünlerinin suları ve reçelleri yapılmaktadır.) başta olmak üzere Nar (Nar Ekşisi yapılarak yemek ve salatalarda yeterince kullanılmaktadır.) , Çok çeşitli olmak üzere Üzüm, Erik, Can Erik, Papaz Eriği, Kırmızı Erik, Kayısı, Vişne, Beyaz ve Kırmızı Elma, Yaz Elması, Ahlat, Armut, Bursa Armudu, Aşı Armut, Şeftali (Reçelleri, Kompostoları ve Kuruları, Üzüm ve Elma Sirkesi ile Üzüm ve Elma Pekmezi Yapılmaktadır.), Siyah ve Beyaz Dut (Şurubu ve Pekmezi yapılabilmektedir.), Muşmula, Ayva (Reçeli ve Kurusu Yapılmaktadır.), İğde, Badem, Frenk Elması, Cennet Elması, Yer Elması, Yer Fıstığı, Çilek, Çıtlık gibi meyveler bolca bulunmaktadır.

Karpuz, Kavun, Acur, Salatalık bolca yetişen ürünlerdendir.

Zeytinden elde edilen zeytinyağı ilçe mutfaklarının ve yemeklerinin vazgeçilmezidir. Yağ çıkarma sırasında elde edilen zeytin küspesinden yapılan PRİNA ısıtmada ve Zeytinyağlı Sabun yapımında kullanılmaktadır.

Az da olsa Muz, Kivi, Ananas, Pepino, Hurma gibi tropik bitki ve meyve yetiştirme çalışmaları yapılmakta, yurtiçinde yerli ve ithal olarak market, manav ve pazarlardan alınıp tüketilmektedir.

Yüksek yerlerindeki yayla ve köylerde Kiraz, Vişne (Vişne Suyu, Şurubu, Reçeli, Kompostosu Yapılmaktadır.), Kestane, Ceviz, Elma, Armut, Kayısı,Fıstık, Kuşüzümü, Bögürtlen, Melengeç ağaçlarına aşılanmış Antep Fıstığı, Az da olsa Fındık gibi pek çok meyve yetişmekte ve dalından kopartılıp taze taze tüketilmektedir.

Nazilli’de Yetişen Sebzeler:

Domates, Patlıcan, Biber, Kırmızı Biber, (Domates Salçası, Kurusu, Biber salçası ve kurusu, Acı ve Tatlı Pul Biber ve Biber Tozu, Patlıcan Kurusu, Patlıcan ve Biber Turşusu ve Sarmısaklı Terturu (Teretur), Ceviz, domates veya biber salçası ile Çemen, ayrıca Yoğurt, Domates ve Biber ile tarhana otu karıştırılarak Tarhana yapılmaktadır.) başta olmak üzere Bakla, Brokoli, Fasulye, Bezelye, Bamya, Yeşil ve Beyaz Börülce (Kurusu ile Sarımsaklı Terturu Yapılmaktadır.), Karnabahar, Kereviz, Enginar, Pırasa, Lahana, Mantar, Kültür Mantarı, Havuç, Pancar, Kabak, Su Kabağı, Bal Kabağı, Öküz Kabağı (Büyük Kabak), Salatalık, Soğan, Sarımsak, Marul, Maydanoz, Tere, Dere Otu, Roka, Nane, Tarhana Otu, Ebegümeci, Semizotu, Isırgan, Siyah, Beyaz ve Kırmızı olmak üzere Turp, Şalgam gibi sebzeler bol miktarda yetişmektedir.

Üzüm Bağlarından elde edilen Bağ yaprağı sarma yapımında kullanılmakta, Kepre (Kepere – Gebere) denilen bitki ve meyvesi bulunmaktadır.

Ayrıca, dağlarda Eneç (Acıot)-(Bu otun biraz acılı olanı ve olmayanı bulunmakta, yumurta veya soğan ile kavurma yapılarak, üzerine kırmızı biber vb. baharatlar ile yoğurt ilave edilerek tüketilmektedir. Bitkisel Yardımcı Tedavi ile ilgilenen ve uğraşanların bu otu ve bu ottan elde ettikleri iksiri kanser tedavilerinde yardımcı tedavi olarak kullandıkları bilinmektedir.) Ekşimcik (Kuzukulağı), Kantaron, Kekik, Adaçayı gibi yabani otlar ile Kuzugöbeği Mantarı, Çıntar Mantarı, Meşe ve Çam Mantarları yetişmekte ve pazarlarda satılmaktadır.

Tüm bu meyve ve sebzelerden elde edilen yaş ve kuru gıda ve ürünler ile mamüller, bağ yaprakları dahil olmak üzere uygun koşul ve ortamlarda, gerektiğinde soğutucularda saklanarak yıl boyu kullanılabilmektedir.

Nazilli’de Yetişen Kuru Gıdalar – Hububat Ürünleri :

Arpa, Buğday ve Mısır başta olmak üzere Nohut, Bakla, Fasulye, Börülce, Bezelye, Ceviz, Kestane, Mercimek, Şehriye, Makarna, Ev Makarnası (Erişte) , Fındık, Fıstık, Leblebi gibi kuru gıdalar depo ve mutfakların vazgeçilmezleridir.

Nazilli’de Hayvancılık :

Küçük ve Büyükbaş Hayvancılık: Küçük aile işletmeciliği ve orta boy işletmecilik olmak üzere İnek, Dana gibi büyükbaş ve Keçi, Koyun, Kuzu gibi küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapılmakta, besi damları ve mandıralar bulunmaktadır. İlçede ÖR-KOOP ve SÜTMAN tarafından ayrıca küçük çaplı işletmeler (Mandıralar) eli ile Tereyağı, peynir, yoğurt, Nor, Keş gibi süt ve süt ürünleri alım-satımı ve üretimi yapılarak hayvancılık desteklenmeye çalışılmaktadır.

Tavukçuluk : Küçük aile işletmeciliği ve orta boy işletmecilik şeklinde Tavukçuluk et ve yumurta üretimi yapılmaktadır.

Balıkçılık: Nazilli yakınında bulunan Bozdoğan ilçesi hudutlarındaki Bozdoğan (Kemer) baraj gölünde ve yakın çevrede balık üretme çiftliklerinde alabalık, sazan gibi balık çeşitleri üretilip pazarlanmaktadır.

Arıcılık : yetiştirme ve bal üretme faaliyeti şeklinde sürdürülmektedir.

At ve Eşek yetiştiriciliği artık eski önemini yitirmiş, bireysel faaliyetler olarak sürmektedir.

Keklik, Ördek gibi küçük av hayvanları yetiştirme çalışmaları bulunmaktadır.

Nazilli merkezinde olmasa bile yakın belde ve ilçelerde her yıl kış ve bahar aylarının belli dönemlerinde çevre il ve ilçelerden gelen develerin katılımı ile festival havasında deve güreşleri düzenlenmektedir. Günümüzde çok az kişi deve yetiştiriciliği ile ilgilenmektedir.

Nazilli'de Yaban Hayatı:

Yaban Domuzu, Keklik, Bıldırcın, Su Tavuğu, YabanTavuğu, Çulluk, Ördek gibi yaban hayvanları ve av hayvanları zamansız ve bilinçsiz avlanma nedeni ile yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Küçük çaplı da olsa Hindi ve sülün gibi besi ve av hayvanı yetiştirme çalışmalları yapılmaktadır. Serçe, Karga, Kumru, Karatavuk gibi küçük kuşlar bulunmaktadır.Bahar aylarında Leyleklerin uğrak yerlerinden biridir.

Nazilli Yemekleri, Nazilli'de Yeme-İçme :

Kahvaltı : Süt, Çay, Meyva Suyu, Peynir çeşitleri (Beyaz peynir,Teneke tulum, Tulum, Ezine peynirleri, Köy peyniri ), Bal, Pekmez, Narenciye Çiçeği Balı, Çam ve Çiçek Balı, Ayangaç Bitkisi Balı, Üzüm ve Dut Pekmezi , Yumurta, Sucuk , Zeytinyağlı Domates Söğüşü, Domates kavurmalı (Soslu) patates ve biber kızartması, Evde yapılan, pazar veya marketlerden satın alınarak tüketilen Kayısı, Şeftali, Vişne, Portakal, Portakal Kabuğu, Böğürtlen, Ahududu, Karadut, Dut, Üzüm gibi çeşitli meyve ve sebzelerden elde edilen reçeller kahvaltıların vazgeçilmezidir.

Kahvaltı'da mevsimine göre Kiraz, Vişne, Kayısı veya Kayısı Kurusu, Şeftali, Karadut, Böğürtlen, Ahududu, Zeytinyaplı Taze veya Kese Yoğurdu yenilebilir.

Daha ayrıntılı bilgi için "Beslenme" Kategorisinde "Kahvaltı ve Kahvaltının Önemi " veya "Yeme-İçme" Bölümü "Yemek Tarifleri" nsahifesine bakabilirsiniz.

Çay'ı şeker yerine 1-2 çay kaşığı pekmez ile yiyebilirsiniz. Bal, Pekmez veya Yoğurt üzerine 1 çay kaşığı Tarçın ve Çörekotu ilave edebilirsiniz. Bu tamamen sizin istek ve arzularınıza, damak zevkinize, yörenize ve kültürünüze kalmış bir konudur.

Çorbalar: Tarhana, Tarhana Ebesi, Mercimek, Şehriye ve Yayla, Ezogelin, Domates Çorbaları, Sirkeli Sarımsaklı Paça, Kelle Paça, İşkembe Çorbaları, Patates Çorbası

Yemekler ve Salatalar : Ekmek, Bazlama, Ev Ekmeği, Yufka, Börekler ve Çöreklerle Yenilen, yöreye özgü Domates ve Biber Salçası ile yapılan Zeytinyağlı, Nar Ekşili, Koruk (Olmamış Üzüm) Ekşili, Turunç ve Limon Sulu, Üzüm ve Elma Sirkeli, Sarımsaklı Nefis Yemekler ve Salatalar.

Ceviz, Tereyağı ve Ezme Peynirden oluşan ordövrü, Kuyu veya Tandır Kuzu Kebabı, Saç Kavurması, Ciğer Kebabı, Ciğer Kavurması, Ciğer Yahnisi, Tavuk, Piliç, Tavuk Gögsü, Tavuk Kanadı, Taşlığı, Tavuk Cigeri, Kuzu Kellesi, Muzlu Balkaymağı, Mevsiminde Zeytinyağlı Fasulye, Kuru Fasulye, Beyaz Taze Börülce, Kuru Börülce, Nohut, Taze Bakla, Olgunlaşmış Bakla İçi , Kereviz, Enginar, Brokoli, Pırasa, Patlıcan Musakka, Patlıcan Gömmesi, Karnıyarık, İmam Bayıldı, Patlıcan Biber Kızartma, Zeytinyağlı Patlıcan Biber Dolması, Domates Biber Dolması, Yoğurtlu ve Sarmısaklı Patlıcan Salatası, Lahana veya Yaprak Sarması, Patates Yemek ve Piyazı , Patates Gömmesi, Karnabahar Yemeği ve Kızartması, Prinç ve Bulgur Pilavı, Makarna, Ev Makarnası (Erişte), yöreye özgü beyaz taze börülce yemek ve terturu ile zengin bir mutfağa ve mutfak kültürüne sahiptir.

Türkiye'nin pek çok yöresinde olduğu gibi Kurufasulye, kuzu kebaplı veya tavuklu Pilav, Turşu ve irmik helvası eşliğinde yapılan nefis yemekler.

Çorba, Yemek ve Salatalar Turunç ve Limon sıkılarak veya suları yeterince kullanılarak servis edilmektedir. Üzüm ve Elma Sirkesi de yemeklerde ve salatalarda bolca kullanılmaktadır.

Küçük küçük doğranmış ve harmanlanmış domates, biber, soğan, salatalık üzerine yoğurt, çökelek (Keş), Nor veya peynir ezmesi dökülüp üzerine karabiber serpilerek hazırlanıp yenilen Çingen (Çingene) Pilavı kolay hazırlanışı ve tadı ile özellikle aperatif sofralarının vazgeçilmezidir.

Aynı şekilde kaynamış suda kabartılan (haşlanan) özel ince bulguru (Tencereye konulan bulgurun üzerini örtecek kadar kaynamış su bulgur üzerine dökülerek ayrı bir kapta kabartılır.), ayrı bir kap veya tencerede hazırlanan soğan, maydanoz ve acı biber çok küçük küçük doğranmak veya rendelenmek suretiyle, salça (genellikle biber salçası), karabiber, nar ekşisi ve zeytinyağı ile az tuz karıştırılarak elde edilen karışımın, kabartılmış (çiğliği alınıp haşlanmış) bulgur ile karıştırlması ile elde edilen Kısır, yanında çay ve çiğ turşu özellikle hanımların ve yine özellikle 5 çaylarının börek ve çörekleriyle birlikte vazgeçilmez yiyeceğidir.

Acılı Ezme, Semizotlu Yoğurt, Mantar gibi bir çok soğuk ve sıcak meze çeşitleri enfestir.

Bol domatesli, biberli, marul ve maydanozlu zeytinyağlı, nar ekşili, Turunç veya Limonlu, Üzüm veya Elma Sirkeli çeşit çeşit salataları adeta birer uzun ve sağlıklı yaşam kaynağıdır. Beyaz Börülce, Bakla, Kırmızı,Yeşil ve Beyaz Biberden yapılan Sarımsaklı Tertur (Teretur - Tarator) ve Turşuları, Genellikle biber salçası, dövülmüş ceviz ve sarımsağın karıştırılması ile yapılan Çemen'i tam bir sağlık kaynağıdır.

Sucuk : Dana, Hindi, Tavuk ve deve sucuğu bulunmaktadır. Özellikle deve sucuğu çevrede üretildiği gibi dana sucuğu evlerde dahi yapılabilmekte veya hazır olarak alınabilmektedir. Kim bir acı biberli, yumurtalı, sucuğa hayır diyebilir ki.

Nazilli ve çevresinde deve sucuğu bulunur.

Kokoreç : Nazilli Kokoreci İlçede oldukça tutulan bir yiyecektir. Kokoreci seviyorsanız, üzerine kırmızı biber, karabiber ve kimyon ilave ederek Şalgam Suyu , Turşu Suyu veya Ayran ile yemeden geçmeyin

Nazilli Pidesi,
Nazilli Pidesi'nin yerini tutacak bir başka "şey" henüz yaratılmamıştır. Yemeden anlaşılmayan bu lezzetin yarattığı bağımlılık yüzünden, Nazilli ile hiç ilgisi olmamasına rağmen geçerken tesadüfen yedikten sonra müdavimi olan, düzenli Nazilli'ye pide yemeye giden vatandaşlarımız mevcuttur. Nazilli'de doğup büyüdükten sonra başka şehirlerde yaşayanların da Nazilli Pidesi, Sütman ayranı, Madran Gazozu/suyu, Aksu domatesi vb. tadlardan uzak kaldıkları için mutsuz bir hayat sürdükleri anlatılır.Etli, Kuşbaşılı, Kıymalı, Peynirli,Yumurtalı veya karışık pide, Kıymalı yuvarlak pide, ayrıca Tahinli Pide çeşitleri az Tereyağ veya Margarin Yağı ile yağlanıp, yine isteğe göre az üzerine ilave edilerek servis edilmekte, Turunç veya Limon sıkılarak veya suları yeterince ilave edilerek ayrıca, Domates Salatası, Domates Söğüşü, Roka, Maydanoz gbi Yeşillikler ile yenilmektedir.

Balıklar : Küçük de olsa gündüzleri sürekli açık olan balık pazarında Sardalya, Hamsi, Tirsi, Kopez, Kefal, Çupra, Alabalık, Sazan (Bu iki balık yakın çevrede çiftlik ve baraj göllerinde üretilebilmektedir.), Palamut, Uskumru, Tavuk Balığı, Yılan Balığı, Yayın gibi balıklar taze olarak bulunabilmektedir. Bir zamanların meşhur Menderes Nehri Yayın ve Yılan Balığı kirlilik nedeniyle yok olmuştur.

Nazilli Yemekleri, Nazilli'de Yeme-İçme, elbette sadece bunlarla sınırlı değildir. Kendine has yöresel yapım özellikleri ile Nazilli Böreği (Pişi), Kol Böreği, Gül Böreği, Sigara Böreği, Ispanak'lı, Pazı'lı, Isırgan Otlu Börek, Nazilli Dürüm, Nazilli Tam Yufka Dürüm, Bazlama , Gözleme, Katmer, Nazilli Mantı, İrmik Helvası, Sütlaç, Zerde, Muhallabi, Lokma, Cevizli Nişasta Sucuğu ile daha sayamadığımız pek çok lezzet Nazilli Sofraları'nı süslemektedir.

Diğer yöresel lezzetler, Çiğ Köfte, Adana Kebap, Midye, Trabzon Ekmeği, Erzurum Peynir ve Ezme Çeşitleri, Erzurum Dut Kurusu, Dut Pekmezi, Ahududu Pekmezi, Anzer Balı, Mesir Macunu, Afyon Lokumu, Afyon Kaymağı, Afyon Sucuğu, Malatya Kayısısı gibi lezzetler yöre insanının sofralarında yerini almaktadır.

Nazilli ve çevresinin YARDIM ve YARDIMLAŞMA kültürü oldukça gelişmiş durumdadır.

Evde yapılıp açılmış, pişrilmiş Bütün Yufka'nın içine konulan karabiberli, nohutlu ve kebaplı, tavuklu prinç pilav ve hayırı Gul Sulu Zerde Tatlı'sı ile birlikte yörede varlıklı kişilerin yaptıkları bir hayır (Yardım) yemeğidir. Özellikle 3 aylar başlanğıcında ve içinde yapılmaktadır. Ölen yakınların ardından hayır için dağıtılmaktadır.

Genellikle Aşure ayında zengin aşure ve keşkek çeşitleri yapılıp yenilmekte, hayır (Yardım) olarak eşe dosta, konu komşuya, yoksullara dağıtılmaktadır.

3 Aylar'da, Bayram Arifeleri'nde, Bayramlar'da, Özel Günler'de, Doğum, Ölüm gibi olaylarda, Aşure, Keşkek, Börek (Pişi), Zerde İie Bütün Yufka Dürüm, İrmik Helvası, Lokma, Tuz hayırı yapılmaktadır.

Bu tür aktivite ve etkinlikler çevre köy ve beldelerde dede, yatır veya mezarlarda toplu olarak yapılmakta büyük kazanlarda hazırlanan aşure ve keşkek çeşitleri Kuru Fasulye, kuzu kebaplı veya tavuklu Pilav, Turşu ve İrmik Helvası eşliğinde yapılıp yenilmekte ve dağıtılmaktadır.

Yörenin sünnet ve düğün törenleri de çoğunlukla yemekli olmakta tüm bu aktivite ve etkinlikler yöre insanını birbirine yaklaştırıp kaynaştırmaktadır.

Bu bölümdeki bazı özel yemek, meze, tatlı, pide ve börek tariflerini Beslenme Kategorisi yeme-içme bölümü, Yemek Tarifleiri sahifesinde bulabilirsiniz.

Ayrıca, başta Aşure ve Keşkek olmak üzere farklı Çorba, Yemek, Salata ve diğer tarifleri, Google veya Yemek Siteleri'nden bulabilirsiniz.

Ekmek Çeşitleri: Fırın Ekmeği, Karafırın Ekmeği, Tava Ekmeği, Tandır Ekmeği, Kepekli Ekmek, Buğday Ekmeği, Darı Ekmeği, Diyet Ekmekleri, Bazlama, Gözleme, Katmer,Yufka

Pastalar ve Börekler:
Çikolatalı, Kremalı, Muzlu, Çilekli yaş ve kuru pasta çeşitleri, pekmez veya kaynamış şeker şerbeti ile yenilen Nazilli Böreği (Pişi) - Sigara Böreği, Kol Böreği, Gül Böreği, Ispanaklı Börek, Dürüm, Bütün Yufka Dürüm, Gözleme (Ispanaklı, Isırgan Otlu, Pazılı, Ebe Gümeci vb.) :Hayır (yardım) olarak sıkça yapılıp yenilmekte ve dağıtılmaktadır.

Tatlılar :
Baklava, Ev Baklavası, Pekmezli Baklava, Cevizli Nişaşta Sucuğu, İrmik Helvası, Zerde,Tulumba, Şöbiyet, Şekerpare, Sütlaç, Muhallebi, Pelte (Kola), Kabak Tatlısı,Tahin-Pekmez gibi tatlılar ile Kayısı, Şeftali, Vişne, Portakal, Portakal Kabuğu, Böğürtlen, Ahududu, Karadut, Dut, Üzüm gibi çeşitli meyve ve sebzelerden elde edilen reçel, tatlı ve kompostolar ve Şuruplar.

Kar Helvası olarak adlandırılan rendelenmiş buz ve şerbet ile yapılan özgün yaz içeceği diğer güney yörelerinin benzer içeceklerini andırır. Kar helvası, genellikle kışın dağların yüksek yerlerinde depolanan karların veya buzun kar haline getirilerek Vişne Şurubu veya Suyu ile karıştırılması ile yapılır. Kar helvası kışın kar veya kar haline getirilen buzun pekmez veya tarçın ile karıştırılması ile de yapılıp yenilmektedir. Tarçınlı kar helvası ayrı bir lezzettir.

Turşular:

Yöreye özgü Beyaz Taze Börülce, Taze Bakla, Kırmızı,Yeşil ve Beyaz Biber'den yapılan sarımsaklı Tertur (Teretur - Tarator) ve Turşuları.

Baharatlar:
Özelliği nedeniyle Kırmızı Biber Tozu, Acı ve Tatlı Pul Biber, Karabiber, Tarçın, Çörekotu, Kimyon, Susam, Kekik gibi baharatlar yemeklerde kullanılmaktadır.

Nazilli Sağlık ve Gelir Durumu :

Tüm bu özellikler gözönüne alındığında Nazilli oldukça iyi gelir düzeyine sahiptir. Sağlık Hizmetleri aynı çatı altına 2 adet devlet hastanesi 1 adet özel hastane , 2 göz, 1 diş polikiliniği, sağlık ocakları ve 1 adet Verem Savaş Dispanseri vasıtası ile yürütülmektedir. Aydın ve İzmir'e yakın olması da ayrı bir avantajı olmaktadır.

Nazilli İnternet Siteleri :

Nazilli Kaymakamlığı

Nazilli Belediyesi

Nazilliadalet.gov.tr

Nazilli Emniyet Müdürlüğü

Nazilli Malmüdürlüğü

Nazilli Müftülüğü

Nazilli Devlet Hastanesi

Nazilli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü

ADÜ – Nazilli 82.yıl Devlet Hastanesi

ADÜ – Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

ADÜ – Nazilli Meslek Yüksek Okulu

Nazilli Mesleki Eğitim Merkezi